Pozlama kadraja giren ışık miktarıdır. Üç ayar birlikte çalışır: diyafram (açıklık), enstantane (perde süresi), ISO (sensör hassasiyeti). Birini değiştirirseniz diğerleriyle denge kurmanız gerekir. Bu sayfada her birinin ne işe yaradığını ve günlük çekimde nasıl kullanacağınızı bulacaksınız.
Diyafram (f)
f sayısı küçüldükçe açıklık büyür, daha fazla ışık girer. Aynı anda alan derinliği değişir: düşük f (f/2, f/2.8) az net alan, yumuşak arka plan; yüksek f (f/8, f/11) daha geniş net alan. Portre için çoğu zaman düşük f, manzara için f/8–f/11 kullanılır. Detay için netlik ve hareket sayfasına bakın.
| f değeri | Etki |
|---|---|
| f/2 – f/2.8 | Çok ışık, az alan derinliği (portre, yumuşak arka plan) |
| f/4 – f/5.6 | Orta alan derinliği |
| f/8 – f/11 | Geniş net alan (manzara) |
| f/16+ | Çok geniş net alan; bazen keskinlik kaybı (kırınım) |
Enstantane
Perdenin açık kaldığı süre. 1/250, 1/500 gibi kesirler saniyenin bir parçası; 1”, 5” ise tam saniye. Hızlı enstantane (1/500 ve üzeri) hareketi dondurur. Yavaş (1/30 ve altı) elde çekimde titreme riski; tripod gerekir. Pratik kural: elde çekimde enstantane en az “1/odak uzunluğu” (50 mm için 1/50 sn civarı). Gece çekiminde tripod ile saniyelerce pozlama yapılır.
ISO
Sensörün ışığa duyarlılığı. ISO artınca karanlıkta daha parlak görüntü alırsınız ama gürültü (noise) artar. Mümkün olduğunca 100–400 aralığında tutun; ışık yetmezse diyafram ve enstantane sınırına göre ISO’yu yükseltin.
Ne zaman hangi ayar?
- Portre, bulanık arka plan: Düşük f (f/2.8 vb.), enstantane 1/125 civarı, düşük ISO.
- Hareket dondurma (spor, koşan çocuk): Enstantane 1/500 veya daha hızlı; diyafram ve ISO ile pozlamayı tamamlayın.
- Manzara, her şey net: f/8–f/11, tripod kullanılabilir, düşük ISO.
- Gece: Tripod + uzun enstantane veya yüksek ISO. Gürültü–hareket dengesi sizin tercihinize kalmış.
Pratik
Otomatik modda çekip EXIF’e bakın: hangi f, enstantane, ISO kullanılmış? Aynı sahneyi manuelle tekrar deneyin.
Kısa kontrol
1) Düşük f (örn. f/2.8) ne yapar? Cevap: Daha fazla ışık, az alan derinliği. 2) Hareketi dondurmak için? Cevap: Hızlı enstantane. 3) ISO yükseltince? Cevap: Gürültü artar. Işık türleri için Işık ve gölge sayfasına bakın.