Kompozisyon kadrajdaki öğelerin düzenidir; izleyicinin nereye bakacağını belirler. Temel kurallar ve sık yapılan hatalar aşağıda.
Üçler kuralı
Kadrajı yatay ve dikey olarak üçe bölün; önemli öğeleri çizgilere veya kesişim noktalarına yerleştirin. Ufuk çizgisi genelde üst veya alt üçte birde durur; tek bir konu ise sağ veya sol kesişimde daha dengeli görünür. Çoğu kamera ve telefon “ızgara” seçeneği ile bu çizgileri ekranda gösterir; mobil çekimde ızgarayı açın.
Çizgiler ve yönlendirme
Yol, duvar, korkuluk veya gölge gibi çizgiler, bakışı kadrajın içine çeker. Bu çizgileri bilinçli kullanın: ufka doğru giden bir yol derinlik hissi verir; dikey çizgiler yükseklik vurgular. Manzara ve sokak çekimlerinde çizgileri arayın.
Denge ve ağırlık
Kadrajda “ağır” öğeler (büyük, koyu veya parlak) tek tarafta toplanırsa görüntü dengesiz hissedilebilir. Karşı tarafta küçük bir detay veya boşluk bazen dengeyi sağlar. Simetri de bir tercihtir; özellikle mimari ve yansımalarda etkilidir.
Çerçeve içinde çerçeve
Kapı, pencere, ağaç dalları veya kemer ile konuyu çerçevelemek, dikkati merkeze toplar ve derinlik hissi verir. Doğal çerçeveler doğa ve şehir manzaralarında sık bulunur.
İpucu
Kurallar rehberdir; her karede uygulamak zorunda değilsiniz. Önce bilinçli uygulayın, sonra bilinçli kırmayı deneyin.
Yeni başlayanlarda sık hatalar
- Konuyu tam ortaya koymak (merkez bazen sıkıcıdır; üçler kuralını deneyin).
- Ufku eğik bırakmak (manzara ve deniz çekimlerinde ufuk düz olmalı, istisna bilinçli eğimdir).
- Kadrajda gereksiz, dağınık öğeler bırakmak (sadeleştirin; bazen bir adım yaklaşmak yeterlidir).
- Arka planı görmezden gelmek (özellikle portre ve sokakta arka plan konuyu desteklemeli veya karışmamalı).
Pratik alıştırmalar
- Bir hafta boyunca tüm çekimlerinizde ızgarayı açın ve üçler kuralına uyun.
- Aynı konuyu farklı kadrajlarla (yakın, uzak, yüksek, alçak) çekin; hangi kompozisyon daha güçlü?
- Çizgi arayan bir yürüyüşe çıkın: merdiven, kaldırım, raylar, duvar çizgileri.
Işık ve kadraj birlikte güçlü sonuç verir: Işık ve gölge rehberi ile birlikte çalışın. Düzenleme aşamasında kadrajlamayı yeniden düşünmek için düzenleme temelleri sayfasına bakın.